مقدمه

حالا زبیکس را  نصب کردیم ، اما هدف از راه اندازی مانیتورینگ جمع آوری داده است تا در صورتی که داده دریافتی به حد آستانه رسید یا اگر سرویس یا تجهیزی از کار افتاد صاحب سیستم یا بخش فنی سیستم زود تر از کاربران مشاهده کننده سیستم آن خطا را مشاهده کنند.

از این رو اطلاع رسانی باید بی وقفه انجام شود تا به سرعت مشکل مورد نظر برطرف شود.

زبیکس نیز مانند سایر سیستم های مانیتورینگ بر همین اصل استوار است.

بررسی محیط کاری Web زبیکس

جهت ورود به سیستم ابتدا به آدرس زیر می رویم

http://<server_ip_or_name>/zabbix

بعد از ورود به سیستم با نام کاربری پیشفرض Admin و رمز عبور zabbix میتوانیم وارد سیستم شویم و محیط کار را بررسی کنیم.

بعد از ورود با اولین موردی که مواجه می شویم یک داشبورد (همان داشبورد پیشفرض زبیکس ) خالی است.

محیط وب زبیکس دارای دو منو می باشد. منوی بالا و پایین. درواقع منوی بالا یک دسته بندی برای منوی پایین است. یعنی با کلیک بر روی منوی بالا می توان منوی پایین، برای همان دسته را مشاهده کرد سپس با انتخاب گزینه ای از منوی پایین یک صفحه جدید قابل مشاهده می باشد.

برای آدرس دهی منو ها بدین شکل عمل می کنیم که ابتدا دکمه ی منوی بالا و سپس دکمه ی منوی پایین را به ترتیب از چپ به راست می نویسیم و از کلید | (پایپ) یه عنوان جدا کننده استفاده می کنیم.

مثلا گزینه روبرو را مشاهده کنید

Configuration | Host groups

Configuration از منوی بالا و  Host groups از منوی پایین می باشد. شاید تصویر زیر گویا تر باشد.

منوی زبیکس

از حالا به بعد منو های بالایی را با عنوان tab  (تب) می شناسیم.

تب های بالا به شرح زیر هستند.

  • Monitoring: این دسته بندی شامل صفحه های مربوط به عملیات مانیتورینگ است. گرافها، آخرین داده های رسیده ، مشکلات رخ داده را می توان در این صفحه مشاهده کرد.
  • Inventory: به معنی فهرست موجودی است، در این منو فهرست داده های سیستم قابل نمایش هستند.
  • Reports: این قسمت شامل چند گزارش ساده می باشد.
  • Configuration:نصب یا افزودن هر Item، Trigger ، هاست، از اینجا امکانپذیر است.
  • Administration: در این دسته بندی بسیاری از تنظیمات داخلی زبیکس را میتوان انجام داد. تنظیماتی مثل متد های ورود به سیستم، سطوح دسترسی، تنظیمات عمومی زبیکس

شروع بکار سریع با زبیکس

  1. از منوی بالا وارد مسیر Configuration | Hosts شوید.
  2. از بالای صفحه، سمت راست، در منوی بازشو Groups گزینه all را انتخاب کنید

خواهید دید که یک هاست پیشفرض برای زبیکس وجود دارد و نام آن Zabbix server است. این هاست بصورت پیشفرض و از قبل در پایگاه داده زبیکس وجود دارد. اما امکان دارد غیر فعال باشد که میتوان آن را از حالت disable خارج کرد. در تصویر زیر تعداد Item ها ، Trigger ها ، گراف ها و … برای هاست zabbix server را نشان می دهد.

هاست Zabbix server

هاست Zabbix server

 

هاست Zabbix server با جزئیات بیشتر

هاست Zabbix server با جزئیات بیشتر

برخی مفاهیم پایه ای زبیکس

Item:

هر گاه بخواهیم یک داده را از هر جایی دریافت کنیم به Item نیاز داریم. درواقع Item اساسی ترین مفهوم در زبیکس است که توسط آن داده های جمع آوری و ذخیره می گردند.

Item پایه ای ترین عضو جریان داده زبیکس است. اما به خاطر داشته باشید که آیتم اطلاعاتی در مورد حد آستانه در خود نگه نمی دارد. حد آستانه توسط Trigger ها بدست می آید

برای ساخت یک Item میتوان روی نام هاست کلیک کرد و بعد گزینه  Items را انتخاب کنید. درون صفحه نمایش  داده شده دکمه Create Item قابل مشاهده می باشد. که با کلیک بر روی آن صفحه زیر قابل مشاهده می باشد.

اما به خاطر داشته باشید که برای ساخت یک آیتم باید یک هاست داشته باشیم. حتما باید آیتم برای یک هاست تعریف گردد.

ساختن هاست

به مسیر Configuration | Hosts بروید و دکمه Create host را انتخاب کنید.

ساخت هاست جدید در زبیکس

ساخت هاست جدید در زبیکس

پارامتر های زیر را پر کنید:

Host Name: نام هاست

Groups: Linux servers

در واقع Linux servers نام یک گروه از هاست ها است. دقت بفرمایید که حتما باید هاست را در گروهی عضو کنیم.

راستی، چراباید حتما هاست را در گروهی عضو کنیم؟

چون تمامی سطوح دسترسی در زبیکس به یک گروه هاست اعمال می شود و شما نمی توانید یک سطح دسترسی را به یک هاست بصورت مجزا اعمال کنید.

همچنین اعمال آدرس ip و شماره پورت و نوع ارتباط را نیز فراموش نکنید. در اینجا مقادیر پیشفرض را اعمال می کنیم.

پس از آن موارد بالا را انجام دادید دکمه Add را انتخاب کنید تا هاست مورد نظر ذخیره گردد.

مورد Host Name بسیار اهمیت دارد که قابل فهم و صحیح وارد شود. چون تمامی اطلاعیه ها و داده ها با عنوان Host Name نمایش داده می شوند.

ساختن آیتم (Item)

وارد مسیر Configuration | Hosts شوید و از منوی کشویی Groups در بالای صفحه گزینه Linux servers را انتخاب کنید. سپس روی Items در کنار نام هاست کلیک کنید و پس از آن دکمه Create item را انتخاب کنید تا صفحه زیر نمایش داده شود.

ساخت Item برای هاست موجود

ساخت Item برای هاست موجود

پارامتر های این صفحه را همین گونه که در تصویر وارد شده انتخاب کنید.

Name: نام قابل نمایش برای آیتم

Key: نام تکنیکی برای آیتم. این نام مثل نام متغیر است که فرستنده داده با این نام داده را میفرستد.

Type of information: نوع داده ای که میخواهید دریافت و ذخیره کنیم را مشخص می کند. Numeric (Float) را به عنوان نمونه وارد کنید و روی دکمه Add کلیک کنید تا تنظیمات ذخیره گردد.

وارد بخش Monitoring | Latest data شده تا آخرین داده دریافتی را مشاهده کنید.

اگر این تنظیمات را بدین شکل انجام دادید به احتمال زیاد مقدار صفر را مشاهده خواید کرد. برای امتحان کردن این مورد دستور زیر را در سرور لینوکس خود وارد کنید.

md5sum /dev/zero

این دستور مقدار hash شده ای را برای /dev/zero ایجاد میکند. پس از این دستور خواهید دید که بار CPU یا CPU Load در این آیتم افزایش خواهد یافت.

اشکال یابی

اگر هیچ سطری از داده در قسمت Monitoring | Latest data دریافت نشد چه باید کرد؟

احتمالا داده ای دریافت نشده است. اگر این اتفاق افتاد موارد زیر را چک کنید.

  • به بخش Configuration | Hosts رفته و وارد تنظیمات آیتم مورد نظر شده ، سپس Key و type of information را چک کنید. مطمئن شوید این مقادیر را درست وارد کرده اید.
  • چک کنید که هم agent و هم server زبیکس درحال اجرا باشند. برای این کار می توانید از دستور زیر استفاده کنید.

ss -lpn | grep zabbix

خروجی دستور بالا مانند زیر خواهد بود:

tcp LISTEN 0 128 *:10050 *:* users:((“zabbix_agentd”,pid=1001,fd=4),(“zabbix_agentd”,pid=1000,fd=4)
tcp LISTEN 0 128 :::10051 :::* users:((“zabbix_server”,pid=1509,fd=6),(“zabbix_server”,pid=1508,fd=6)

  • آیا ارتباط سرور با agent برقرار است؟ با دستور زیر این مورد را بررسی کنید.

telnet localhost 10050

  • اگر ارتباط برقرار باشد خروجی زیر مشاهده می گردد.

Trying ::1…
Connected to localhost.
Escape character is ‘^]’.
Connection closed by foreign host.

  • اگر ارتباط برقرار نبود ممکن است agent در حال اجرا نباشد یا این که ارتباط توسط firewall محدود شده است. در بعضی مواقع هم ممکن است توسط SELinux این ارتباط قطع شده باشد.
  • اگر هم ارتباط برقرار شد و بعد سریعا قطع گردید ممکن است آدرس ip به خوبی برای agent در فایل zabbix_agentd.conf وارد نشده باشد. ممکن است از Ipv6 استفاده شده باشد که میتوانید آن را به IPV4 تغییر دهید.

یه خاطر داشته باشید که سرور زبیکس اطلاعات مربوط به تنظیمات آیتم هایی را که می خواهد مانیتور کند را در Cache ذخیره می کند. و بصورت پیشفرض این کار را دقیقه ای یک بار انجام میدهد. پس ممکن است تغییراتی از قبیل اضافه کردن آیتم بعد از تقریبا یک دقیقا دریافت و ذخیره گردد. بازه زمانی یک دقیقه را می توان از طریق تنظیمات موجود در فایل zabbix_server.conf با تغییر مقدار پارامتر CacheUpdateFrequency انجام داد.

بار اول که داده مورد نظر دریافت می شود ستون Change مقداری ندارد و این بدان معنی است که تازه اولین مقدار دریافت شده و هیچ تغیری رخ نداده است.

صفحه موجود در بخش Monitoring | Latest data در بازه زمانی خاصی بروز رسانی (Refresh) می گردد که این مقدار در قسمت پروفایل کاربر قابل تنظیم بود.